اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه (CAPA)
Corrective and preventive action (CAPA)
کد: QA-007 · شماره بازنگری: 00 · واحد: تضمین کیفیت
1. هدف
حذف علت عدم انطباقهای موجود و پیشگیری از وقوع عدم انطباقهای احتمالی.
2. دامنه کاربرد
اقدامات برخاسته از انحرافات، نتایج خارج از مشخصات، شکایات، ممیزیها، بازرسیها، بازنگری کیفیت محصول و تحلیل روندها.
3. مسئولیتها
مسئول هر اقدام: اجرا در مهلت تعیینشده. تضمین کیفیت: ثبت، پیگیری و ارزیابی اثربخشی.
4. روش اجرا
- هر اقدام با شماره یکتا، منبع، شرح مشکل و علت ریشهای در دفتر CAPA ثبت میشود.
- اصلاح فوری، اقدام اصلاحی و اقدام پیشگیرانه جداگانه تعریف میشوند.
- برای هر اقدام مسئول، مهلت و معیار سنجش اثربخشی تعیین میشود.
- تضمین کیفیت وضعیت اقدامات باز را ماهانه پیگیری و موارد دیرکرد را به مدیریت گزارش میکند.
- تمدید مهلت فقط با توجیه کتبی و تأیید مدیر تضمین کیفیت ممکن است.
- پس از اجرا، شواهد انجام اقدام بازبینی میشود.
- اثربخشی پس از دوره تعیینشده، مثلاً سه تا شش ماه یا چند بچ بعدی، ارزیابی و نتیجه ثبت میشود.
- اگر اقدام مؤثر نبوده باشد، بررسی علت ریشهای دوباره انجام میشود.
5. سوابق و فرمها
فرم و دفتر ثبت CAPA، شواهد اجرا، گزارش ارزیابی اثربخشی.
6. مراجع
ICH Q10؛ PIC/S GMP بخش اول، فصل 1 (سیستم کیفیت دارویی).