حد مواجهه مبتنی بر سلامت (PDE) و ارزیابی ریسک آلودگی متقاطع
Health-based exposure limits and cross-contamination risk assessment
کد: QA-035 · شماره بازنگری: 00 · واحد: تضمین کیفیت
1. هدف
تعیین حد مواجهه مبتنی بر سلامت (PDE) برای هر ماده مؤثره و استفاده از آن در ارزیابی ریسک آلودگی متقاطع و تعیین حدود باقیمانده در اعتبارسنجی تمیزکاری.
2. دامنه کاربرد
همه مواد مؤثره‌ای که در تجهیزات یا تأسیسات مشترک تولید می‌شوند.
3. مسئولیت‌ها
تهیه ارزیابی PDE: سم‌شناس واجد صلاحیت (داخلی یا قراردادی). محاسبه حدود و ارزیابی ریسک: تضمین کیفیت (اعتبارسنجی). تأیید: مدیر تضمین کیفیت.
4. روش اجرا
- برای هر ماده مؤثره، داده‌های غیربالینی و بالینی جمع‌آوری و اثر بحرانی (critical effect) و NOAEL یا LOAEL آن تعیین می‌شود.
- PDE با رابطه PDE = (NOAEL × وزن بدن) ÷ (F1 × F2 × F3 × F4 × F5) محاسبه می‌شود؛ وزن بدن 50 کیلوگرم فرض می‌شود و ضرایب F1 تا F5 به ترتیب برای تفاوت گونه، تغییرپذیری بین افراد، طول مطالعه، شدت سمیت و استفاده از LOAEL به‌جای NOAEL انتخاب می‌شود.
- در صورت نبود داده کافی یا برای مواد دارای هشدار ژنوتوکسیسیتی، روش‌های جایگزین مانند آستانه نگرانی سم‌شناختی (TTC) یا حداقل دوز درمانی با توجیه علمی به کار می‌رود.
- ارزیابی PDE در قالب گزارش امضاشده همراه با منابع، محاسبات و توجیه ضرایب تهیه و خلاصه آن به پرونده محصول پیوست می‌شود.
- حداکثر انتقال مجاز (MACO) برای هر جفت محصول قبلی و بعدی با رابطه MACO = (PDE محصول قبلی × حداقل اندازه بچ محصول بعدی) ÷ حداکثر دوز روزانه محصول بعدی محاسبه و به حد سطحی (مانند میکروگرم بر سانتی‌متر مربع) و حد نمونه سوآب و آب‌کشی تبدیل می‌شود.
- اگر ریسک آلودگی متقاطع با کنترل‌های فنی و سازمانی به سطح پذیرفتنی کاهش نیابد، تأسیسات یا تجهیزات اختصاصی در نظر گرفته می‌شود.
- ارزیابی PDE هر زمان داده سم‌شناسی جدیدی منتشر شود و حداقل هر پنج سال یک بار بازنگری می‌شود.
5. سوابق و فرم‌ها
گزارش‌های ارزیابی PDE، محاسبات MACO، ماتریس ارزیابی ریسک تأسیسات مشترک.
6. مراجع
EMA/CHMP/CVMP/SWP/169430/2012 (Guideline on setting health based exposure limits)؛ PIC/S GMP بخش اول، فصل 3 و 5؛ PIC/S GMP پیوست 15