تأیید مستمر فرایند (مرحله سوم اعتبارسنجی)
Continued process verification (stage 3)
کد: QA-038 · شماره بازنگری: 00 · واحد: تضمین کیفیت
1. هدف
تعیین روش پایش مستمر فرایندهای تولید تجاری برای اطمینان از اینکه فرایند در طول چرخه عمر در وضعیت کنترل‌شده باقی می‌ماند.
2. دامنه کاربرد
همه فرایندهای تولید تجاری پس از تکمیل احراز عملکرد فرایند (PPQ).
3. مسئولیت‌ها
تهیه برنامه و تحلیل آماری: تضمین کیفیت (اعتبارسنجی). تأمین داده: تولید و کنترل کیفیت. بررسی سیگنال‌ها: تیم چندتخصصی محصول. تأیید گزارش: مدیر تضمین کیفیت.
4. روش اجرا
- برای هر محصول، برنامه CPV شامل ویژگی‌های بحرانی کیفیت (CQA)، پارامترهای بحرانی فرایند (CPP)، کنترل‌های حین فرایند، تعداد نمونه، تواتر و روش آماری تدوین می‌شود.
- پس از PPQ، پایش در دوره نخست با تواتر بیشتر انجام می‌شود تا تغییرپذیری بین بچ‌ها برآورد شود؛ پس از کسب داده کافی (معمولاً 20 تا 30 بچ) حدود کنترل آماری محاسبه و تواتر پایش بر پایه ریسک تعدیل می‌شود.
- داده‌ها روی نمودارهای کنترل (مانند I-MR یا X̄-R) با حدود ±3 انحراف معیار رسم و با قواعد تشخیص روند (مانند قواعد Western Electric یا Nelson) تفسیر می‌شود.
- شاخص‌های قابلیت فرایند Cpk یا Ppk نسبت به حدود مشخصات محاسبه می‌شود؛ Cpk ≥ 1.33 معمولاً قابلیت پذیرفتنی و Cpk < 1.0 نیازمند اقدام تلقی می‌شود.
- هر سیگنال آماری (نقطه خارج از حد کنترل یا الگوی غیرتصادفی)، حتی در محدوده مشخصات، ارزیابی و در صورت نیاز طبق دستورالعمل انحراف یا OOT بررسی می‌شود.
- گزارش CPV به‌صورت دوره‌ای (حداقل سالانه و هم‌زمان با PQR) تهیه و نتیجه‌گیری درباره کنترل‌شده بودن فرایند و نیاز به بهبود یا اعتبارسنجی مجدد در آن ثبت می‌شود.
5. سوابق و فرم‌ها
برنامه CPV، داده‌ها و نمودارهای کنترل، گزارش‌های دوره‌ای، سوابق بررسی سیگنال‌ها.
6. مراجع
FDA Guidance: Process Validation — General Principles and Practices (2011)؛ PIC/S GMP پیوست 15؛ ICH Q8(R2)، Q9(R1) و Q10