PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Acacia
صمغ عربی، آکاسیا
1نامهای رسمی (فارماکوپهای)
- BPAcacia
- JPAcacia
- Ph. Eur.Acacia
- USP–NFAcacia
2مترادفها و نامهای تجاری
Acacia gum; arabic gum; gum acacia; gum arabic; gummi arabicum; Senegal gum; E414
3نام شیمیایی و شماره CAS
Acacia (dried gummy exudate of Acacia senegal and related species) · [9000-01-5]
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
پلیمر، مخلوط یا ماده با ترکیب متغیر — فرمول مولکولی واحد ندارد.
5طبقه عملکردی
عامل ژلساز، اصلاحکننده ویسکوزیته، سورفکتانت، امولسیفایر، چسباننده (بایندر)
محدوده غلظت متداول: 1–5% binder · 5–10% suspending · اشکال دارویی: جامد، مایع
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
عمدتاً به عنوان عامل تعلیقکننده و امولسیفایر در فرآوردههای خوراکی و موضعی، اغلب همراه با کتیرا، و به عنوان چسباننده قرص در گرانولاسیون مرطوب به کار میرود. پایه کلاسیک پاستیلها و لوزنجها نیز هست و در صنایع غذایی و شیرینیسازی مصرف گسترده دارد. غلظتهای متداول: امولسیفایر 10–20٪؛ تعلیقکننده 5–10٪؛ پایه پاستیل 10–30٪؛ چسباننده قرص 1–5٪.
7توصیف
به صورت قطرههای اشکی شکل، پولک، گرانول یا پودر سفید کمرنگ تا زردرنگ عرضه میشود. عملاً بیبوست و طعمی ملایم و لعابی دارد. از نظر شیمیایی پلیساکارید شاخهدار پیچیدهای (اسید عربیک، متشکل از گالاکتوز، آرابینوز، رامنوز و گلوکورونیک اسید) به شکل نمکهای کلسیم، منیزیم و پتاسیم است و بخش پروتئینی کوچکی دارد که در خاصیت امولسیفایری آن نقش دارد.
8ویژگیهای معمول
- اسیدیته/قلیاییت
- pH 4.5–5.0 (محلول آبی 5٪)
- افت وزن در خشک کردن
- حداکثر 15٪ وزنی (حد فارماکوپهای)
- حلالیت
- در حدود 2.7 قسمت آب و حدود 20 قسمت گلیسرول یا پروپیلن گلیکول محلول؛ عملاً نامحلول در اتانول 95٪
- ویسکوزیته
- برای یک صمغ پایین است: محلولها تا حدود 30–40٪ همچنان رواناند؛ بنابراین در مقایسه با کتیرا یا اترهای سلولز غلیظکننده ضعیفی است
9پایداری و شرایط نگهداری
صمغ خشک پایدار است ولی باید در ظرف دربسته، در جای خنک و خشک نگهداری شود. محلولهای آبی آن مستعد تخریب باکتریایی و آنزیمیاند و به نگهدارنده نیاز دارند (مثلاً بنزوئیک اسید یا سدیم بنزوات 0.1٪، یا مخلوط متیل و پروپیل پارابن). جوشاندن کوتاهمدت محلول، آنزیمهای اکسیداز موجود در صمغ را غیرفعال میکند.
10ناسازگاریها
آنزیمهای اکسیداز/پراکسیداز طبیعی صمغ، در صورتی که حرارتدهی نشده باشد، میتوانند داروها و ترکیبات فنولی بهآسانی اکسیدشونده مانند فنول، کرزول، تیمول، وانیلین، تاننها، مورفین و آپومورفین را اکسید کنند. اتانول در غلظت بالا آن را رسوب میدهد و بسیاری از الکترولیتها، نمکهای فریک و بوراکس ممکن است ویسکوزیته را کاهش دهند یا باعث ژل شدن یا رسوب شوند.
11روش تولید
از تراوش خشکشدهای که پس از ایجاد برش در پوست ساقه و شاخههای درخت Acacia senegal و گونههای آفریقایی مشابه تشکیل میشود جمعآوری میگردد. قطرههای صمغ درجهبندی و تمیز میشوند و ممکن است خرد، آسیاب یا اسپریدرای شوند؛ برای غیرفعال کردن آنزیمها و کاهش بار میکروبی از عملیات حرارتی استفاده میشود.
12ایمنی
در داروهای خوراکی و موضعی و نیز در غذا بهطور گسترده مصرف میشود و عموماً غیرسمی و غیرمحرک شناخته میشود. گاهی واکنشهای حساسیتی، از جمله آسم پس از استنشاق گردوغبار و واکنشهای پوستی، دیده میشود. JECFA برای آن ADI «تعییننشده» (not specified) در نظر گرفته است.
13احتیاطهای کار با ماده
احتیاطهای معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. از ایجاد گردوغبار خودداری شود، زیرا استنشاق صمغ عربی میتواند ایجاد حساسیت کند؛ محافظ چشم و ماسک گردوغبار توصیه میشود.
14وضعیت رگولاتوری
در فهرست GRAS قرار دارد. در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E414). در FDA Inactive Ingredient Database (فرآوردههای خوراکی و باکال/زیرزبانی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
صمغ خرنوب (Ceratonia)؛ صمغ گوار؛ کتیرا؛ زانتان گام.
16توضیحات
صمغ عربی بهتنهایی غلیظکننده ضعیفی است، به همین دلیل در سوسپانسیونها معمولاً با کتیرا یا یک افزاینده ویسکوزیته دیگر ترکیب میشود. گریدهای اسپریدرای و حرارتدیده سریعتر حل میشوند و بار میکروبی و فعالیت آنزیمی کمتری نسبت به قطرههای خام دارند و برای مصارف دارویی ارجحاند.