آزمون‌ها و معیارهای پذیرش فارماکوپه‌ای، کیفیت میکروبی فرآورده‌های غیراستریل، آب دارویی، اعتبارسنجی روش‌های آنالیز و بررسی نتایج خارج از مشخصات، همراه با دستورالعمل‌های آزمایشگاهی مرتبط.
این بخش در حال گسترش است و موضوعات و جدول‌های تازه به آن اضافه می‌شود.
مواد اولیه و بسته‌بندی
میکروبیولوژی
روش‌ها و دستگاه‌ها
نتایج و داده‌ها
| آزمون | فصل مرجع | معیار پذیرش |
|---|---|---|
| یکنواختی واحدهای دارویی | USP <905> · Ph. Eur. 2.9.40 | ۱۰ واحد: مقدار پذیرش AV ≤ L1 (15.0). اگر AV > 15.0 بود، ۲۰ واحد دیگر آزمون می‌شود: مقدار AV برای ۳۰ واحد ≤ 15.0 و هیچ واحدی خارج از (1 ± 0.25) × M نباشد. |
| انحلال (رهش فوری) | USP <711> · Ph. Eur. 2.9.3 | مرحله S1 (۶ واحد): هر واحد ≥ Q + 5%. مرحله S2 (۱۲ واحد): میانگین ≥ Q و هیچ واحدی < Q − 15% نباشد. مرحله S3 (۲۴ واحد): میانگین ≥ Q، حداکثر ۲ واحد < Q − 15% و هیچ واحدی < Q − 25% نباشد. |
| زمان باز شدن (Disintegration) | USP <701> · Ph. Eur. 2.9.1 | ۶ واحد در زمان تعیین‌شده باز شوند؛ اگر ۱ یا ۲ واحد مردود شد، ۱۲ واحد دیگر آزمون و دست‌کم ۱۶ از ۱۸ واحد باید قبول شوند. حدود Ph. Eur.: قرص بدون روکش ۱۵ دقیقه، قرص فیلم‌کوت ۳۰ دقیقه. |
| سایش (Friability) | USP <1216> · Ph. Eur. 2.9.7 | ۱۰۰ دور (۲۵ دور در دقیقه به مدت ۴ دقیقه). قرص‌های ≤ 650 mg: قرص کامل نزدیک به ۶٫۵ گرم؛ قرص‌های > 650 mg: ۱۰ قرص. میانگین کاهش وزن ≤ 1.0% و هیچ قرص ترک‌خورده، دولایه یا شکسته‌ای نباشد. |
| یکنواختی وزن | Ph. Eur. 2.9.5 | ۲۰ قرص: حداکثر ۲ قرص بیش از ۱۰٪ (≤ 80 mg)، ۷٫۵٪ (80–250 mg) یا ۵٪ (> 250 mg) از میانگین انحراف داشته باشند و هیچ قرصی بیش از دو برابر این حد. |
| نیروی شکست (سختی) | USP <1217> · Ph. Eur. 2.9.8 | حد فارماکوپه‌ای ندارد؛ مشخصات داخلی از داده‌های توسعه و اعتبارسنجی تعیین می‌شود. |
| مقدار آب | USP <921> · Ph. Eur. 2.5.12 | تیتراسیون کارل فیشر (حجمی یا کولومتری) یا افت وزن در خشک کردن (USP <731>, Ph. Eur. 2.2.32)؛ حد طبق مونوگراف یا مشخصات. |
| راه مصرف | TAMC (CFU در گرم یا میلی‌لیتر) | TYMC (CFU در گرم یا میلی‌لیتر) | میکروارگانیسم‌های مشخص (عدم وجود در ۱ گرم یا ۱ میلی‌لیتر) |
|---|---|---|---|
| خوراکی غیرآبی | 10³ | 10² | Escherichia coli |
| خوراکی آبی | 10² | 10¹ | Escherichia coli |
| رکتال | 10³ | 10² | — |
| دهانی‌مخاطی، لثه‌ای، پوستی، بینی و گوش | 10² | 10¹ | Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa |
| واژینال | 10² | 10¹ | Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Candida albicans |
| استنشاقی | 10² | 10¹ | S. aureus, P. aeruginosa, bile-tolerant Gram-negative bacteria |
حد 10¹ CFU یعنی حداکثر شمارش ۲۰، حد 10² یعنی ۲۰۰ و حد 10³ یعنی ۲۰۰۰. TAMC: شمارش کل میکروارگانیسم‌های هوازی؛ TYMC: شمارش کل مخمرها و کپک‌ها.
| پارامتر | آب تصفیه‌شده (PW) | آب قابل تزریق (WFI) |
|---|---|---|
| هدایت الکتریکی | ≤ 1.3 µS/cm at 25 °C (USP <645>, stage 1) · ≤ 5.1 µS/cm at 25 °C (Ph. Eur., bulk) | ≤ 1.3 µS/cm at 25 °C (USP <645>) · ≤ 1.1 µS/cm at 20 °C (Ph. Eur.) |
| کربن آلی کل (TOC) | ≤ 0.5 mg/L (500 ppb) | ≤ 0.5 mg/L (500 ppb) |
| حد اقدام میکروبی | 100 CFU/mL | 10 CFU/100 mL |
| اندوتوکسین باکتریایی | — | < 0.25 EU/mL |
| ویژگی | شناسایی | ناخالصی، کمّی | ناخالصی، آزمون حد | تعیین مقدار (Assay) |
|---|---|---|---|---|
| اختصاصیت / انتخاب‌پذیری | ||||
| صحت | ||||
| تکرارپذیری | ||||
| دقت بینابینی | ||||
| حد تشخیص | ||||
| حد کمّی‌سازی | ||||
| پاسخ (خطی بودن) | ||||
| گستره |
استحکام روش (Robustness) در مرحله توسعه ارزیابی می‌شود. برای آزمون کمّی ناخالصی ممکن است حد تشخیص هم لازم باشد.
مرحله اول — بررسی آزمایشگاهی
آنالیست و سرپرست، محاسبات، دستگاه و انطباق سیستم، استانداردها، معرف‌ها و آماده‌سازی نمونه را بررسی می‌کنند و محلول‌های اولیه نگه داشته می‌شود. نتیجه فقط در صورت خطای آزمایشگاهی مشخص و مستند باطل می‌شود.
مرحله دوم — بررسی کامل
اگر خطای آزمایشگاهی یافت نشود، سوابق تولید و فرایند بررسی و اثر آن بر سایر بچ‌ها ارزیابی می‌شود. آزمون مجدد طبق پروتکل از پیش تعیین‌شده و توسط آنالیست دوم انجام می‌شود و نمونه‌برداری مجدد به توجیه نیاز دارد.
نتیجه‌گیری و تصمیم درباره بچ
تضمین کیفیت درباره وضعیت بچ تصمیم می‌گیرد و CAPA تعریف می‌کند. آزمون تکراری تا رسیدن به نتیجه مطلوب، میانگین‌گیری که نتیجه OOS را پنهان کند و آزمون داده پرت برای آزمون‌های شیمیایی پذیرفتنی نیست.
FDA Guidance: Investigating Out-of-Specification (OOS) Test Results for Pharmaceutical Production؛ راهنمای OOS سازمان MHRA.