PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Acesulfame potassium
آسه‌سولفام پتاسیم
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPAcesulfame Potassium
- Ph. Eur.Acesulfame Potassium
- USP–NFAcesulfame Potassium
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Acesulfame K; acesulfamum kalicum; Sunett; E950
3نام شیمیایی و شماره CAS
6-Methyl-1,2,3-oxathiazin-4(3H)-one 2,2-dioxide potassium salt · [55589-62-3]
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
C4H4KNO4S · 201.24
5طبقه عملکردی
شیرین‌کننده
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: جامد، مایع
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
شیرین‌کننده قوی که در مایعات خوراکی، قرص‌های جویدنی و دهان‌پاش، پودرهای قابل بازسازی، دهان‌شویه‌ها و بسیاری از غذاها و نوشیدنی‌ها مصرف می‌شود. اغلب با آسپارتام یا سوکرالوز مخلوط می‌شود، زیرا این ترکیب طعمی شبیه‌تر به قند و افزایش هم‌افزای شیرینی ایجاد می‌کند. مقدار مصرف بر اساس طعم تعیین می‌شود و معمولاً در حد چند صدم تا چند دهم درصد در فرآورده نهایی است.
7توصیف
پودر کریستالی سفید و بی‌بو با طعم بسیار شیرین. در غلظت‌های بالا ممکن است پس‌مزه کمی تلخ یا فلزی احساس شود.
8ویژگی‌های معمول
- شیرینی
- حدود 180–200 برابر ساکارز
- حلالیت
- به‌راحتی محلول در آب؛ بسیار کم محلول در اتانول و استون
- رفتار حرارتی
- نقطه ذوب مشخص ندارد؛ فقط در دمای بالا (بسیار بالاتر از دمای فرآیندهای معمول، حدود 200 °C یا بیشتر) تجزیه می‌شود
- رطوبت‌گیری
- در شرایط عادی نگهداری رطوبت‌گیر نیست
9پایداری و شرایط نگهداری
در حالت جامد و در محلول، در محدوده pH بیشتر غذاها و داروها بسیار پایدار است و دمای پاستوریزاسیون و پخت را تحمل می‌کند. در ظرف کاملاً بسته، در جای خنک و خشک نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
ناسازگاری قابل‌توجهی با مواد جانبی رایج گزارش نشده است.
11روش تولید
به روش سنتزی از یک مشتق استواستیک اسید (مانند دی‌کتن) و سولفامیک اسید تهیه می‌شود؛ ترکیب واسط با سولفور تری‌اکسید حلقوی می‌شود و اسید حاصل با پتاسیم هیدروکسید خنثی و سپس با تبلور خالص‌سازی می‌گردد.
12ایمنی
متابولیزه نمی‌شود و عمدتاً به صورت تغییرنیافته از راه ادرار دفع می‌شود؛ بنابراین کالری ندارد. در مقادیر مصرفی غیرسمی شناخته می‌شود. JECFA مقدار ADI را 0–15 mg/kg وزن بدن تعیین کرده و ارزیابی مجدد EFSA برای E950 نیز به ADI معادل 15 mg/kg وزن بدن رسیده است.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. محافظ چشم و دستکش توصیه می‌شود و ایجاد گردوغبار باید به حداقل برسد.
14وضعیت رگولاتوری
FDA آن را به عنوان شیرین‌کننده عمومی در غذا تأیید کرده است (افزودنی غذایی است و در فهرست GRAS قرار ندارد). در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E950). در FDA Inactive Ingredient Database (فرآورده‌های خوراکی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
آسپارتام؛ نئوتام؛ ساخارین؛ ساخارین سدیم؛ سوکرالوز؛ نمک آسپارتام–آسه‌سولفام.
16توضیحات
به دلیل پایداری در برابر حرارت و pH، آسه‌سولفام پتاسیم برای فرآورده‌هایی که در حین ساخت حرارت می‌بینند یا به صورت محلول عمر قفسه‌ای طولانی دارند مناسب است. پس‌مزه تلخ آن در غلظت‌های بالاتر را بهتر است با ترکیب با یک شیرین‌کننده دیگر و طعم‌دهنده‌های مناسب پوشاند.