PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Acetone
استون
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPAcetone
- Ph. Eur.Acetone
- USP–NFAcetone
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Acetonum; dimethylformaldehyde; dimethyl ketone; β-ketopropane; propan-2-one; pyroacetic ether
3نام شیمیایی و شماره CAS
Propan-2-one · [67-64-1]
UNII 1364PS73AF · PubChem CID 180
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
C3H6O · 58.08
5طبقه عملکردی
حلال، هیومکتانت (رطوبت‌گیر)
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: جامد
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
به عنوان حلال فرآیندی به کار می‌رود: برای حل کردن پلیمرهای روکش فیلمی، در گرانولاسیون مرطوب داروهای حساس به رطوبت، در تهیه میکروسفر و نانوذره، در استخراج و برای شست‌وشوی تجهیزات. در برخی فرآورده‌های موضعی نیز به عنوان حلال و چربی‌زدا مصرف می‌شود. به دلیل تبخیر سریع، در مرحله خشک کردن عمدتاً حذف می‌شود و مقدار باقی‌مانده آن به عنوان حلال باقی‌مانده کنترل می‌گردد.
7توصیف
مایعی شفاف، بی‌رنگ، روان و بسیار فرار با بوی مشخص شیرین و میوه‌ای.
8ویژگی‌های معمول
- نقطه جوش
- حدود 56 °C
- نقطه ذوب
- حدود −95 °C
- چگالی
- حدود 0.79 g/cm³ در 20 °C
- نقطه اشتعال
- حدود −20 °C (ظرف بسته)؛ بسیار قابل اشتعال
- حلالیت
- با آب، اتانول، اتر، کلروفرم و بیشتر حلال‌های آلی امتزاج‌پذیر
9پایداری و شرایط نگهداری
در صورت نگهداری در ظرف کاملاً بسته، در جای خنک و با تهویه مناسب و دور از حرارت، جرقه و نور مستقیم خورشید پایدار است.
10ناسازگاری‌ها
با اکسیدکننده‌های قوی (مانند هیدروژن پراکسید، نیتریک اسید و کرومیک اسید)، عوامل کلردار کننده و قلیاهای قوی مانند پتاسیم ترشیو-بوتوکسید واکنش شدید می‌دهد. در حضور باز ممکن است با کلروفرم واکنش شدیدی بدهد. بسیاری از پلاستیک‌ها و لاستیک‌ها را حل یا نرم می‌کند.
11روش تولید
عمدتاً به عنوان محصول همراه در فرآیند کیومن برای تولید فنول به دست می‌آید؛ از دهیدروژناسیون ایزوپروپیل الکل نیز قابل تهیه است. گریدهای دارویی با تقطیر جزء‌به‌جزء خالص‌سازی می‌شوند.
12ایمنی
استون سمیت سیستمیک کمی دارد و مقادیر باقی‌مانده آن در دارو، در محدوده‌های ICH، نگرانی چندانی ایجاد نمی‌کند. تماس مکرر، چربی پوست را از بین می‌برد و آن را تحریک می‌کند؛ مایع آن چشم را تحریک می‌کند و استنشاق غلظت‌های بالای بخار باعث سردرد، سرگیجه و تضعیف دستگاه عصبی مرکزی می‌شود.
13احتیاط‌های کار با ماده
بسیار قابل اشتعال است: در محیط با تهویه مناسب یا زیر تهویه موضعی، دور از منابع اشتعال و با تجهیزات ارت‌شده برای جلوگیری از تخلیه الکتریسیته ساکن استفاده شود. دستکش و محافظ چشم توصیه می‌شود. بخار آن از هوا سنگین‌تر است و ممکن است تا یک منبع اشتعال دور حرکت کند.
14وضعیت رگولاتوری
در راهنمای ICH Q3C جزو حلال‌های باقی‌مانده کلاس 3 (با پتانسیل سمیت کم) طبقه‌بندی شده است. در FDA Inactive Ingredient Database (قرص‌های خوراکی و فرآورده‌های موضعی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
ماده جانبی نزدیک به آن وجود ندارد؛ از دیگر حلال‌های فرار فرآیندی می‌توان اتانول، ایزوپروپیل الکل و اتیل استات را نام برد.
16توضیحات
مخلوط‌های استون–آب و استون–اتانول حلال‌های رایجی برای روکش‌دهی با استرهای سلولز و پلیمرهای اکریلیک‌اند. فراریت زیاد آن خشک شدن سریع را ممکن می‌کند، ولی اگر شرایط خشک کردن کنترل نشود ممکن است باعث کدر شدن فیلم یا تشکیل پوسته روی گرانول‌ها شود.