PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Attapulgite
آتاپولژیت
1مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Activated attapulgite; colloidal activated attapulgite; Attagel; palygorskite; Pharmasorb
2نام شیمیایی و شماره CAS
Hydrated magnesium aluminium silicate clay (palygorskite) · [12174-11-7]
3فرمول تجربی و وزن مولکولی
approximately (Mg,Al)5Si8O20(OH)2(OH2)4·4H2O
4طبقه عملکردی
جاذب سطحی (ادسوربنت)
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: جامد، مایع
5کاربرد در فرمولاسیون دارویی
به عنوان تعلیق‌کننده، غلیظ‌کننده و عامل تیکسوتروپ در سوسپانسیون‌های خوراکی و موضعی و به عنوان جاذب به کار می‌رود. آتاپولژیت فعال‌شده با حرارت قبلاً به‌طور گسترده به عنوان ماده مؤثره ضداسهال مصرف می‌شد. گریدهای کلوئیدی به عنوان اصلاح‌کننده رئولوژی در محصولات دارویی، آرایشی و صنعتی کاربرد دارند.
6توصیف
پودری بسیار ریز، کرم تا نخودی‌رنگ و بی‌بو با طعم کمی خاکی. کانی رسی طبیعی (پالیگورسکیت) با ساختار زنجیره‌ای است که ذرات کشیده و سوزنی‌شکل تشکیل می‌دهد.
7ویژگی‌های معمول
- شکل ذره
- کریستال‌های سوزنی‌شکل که در آب شبکه‌ای مشبک تشکیل می‌دهند
- حلالیت
- عملاً نامحلول در آب و حلال‌های آلی؛ در آب پخش می‌شود ولی تورم چشمگیر بنتونیت را ندارد
- ظرفیت جذب سطحی
- بالا که با فعال‌سازی حرارتی افزایش می‌یابد
- تحمل الکترولیت
- دیسپرسیون‌های آن در حضور الکترولیت‌ها ویسکوزیته خود را بهتر از رس‌های اسمکتیت متورم‌شونده حفظ می‌کنند
8پایداری و شرایط نگهداری
پایدار است. در ظرف کاملاً بسته، در جای خنک و خشک نگهداری شود.
9ناسازگاری‌ها
به دلیل ظرفیت جذب سطحی بالا می‌تواند داروها، نگهدارنده‌ها و طعم‌دهنده‌های همزمان را به خود متصل کند و فراهمی یا فعالیت آن‌ها را کاهش دهد.
10روش تولید
از ذخایر طبیعی استخراج و سپس خشک، آسیاب و دانه‌بندی می‌شود. گریدهای فعال‌شده با حرارت‌دهی کنترل‌شده تولید می‌شوند که آب را حذف و ظرفیت جذب را افزایش می‌دهد؛ گریدهای کلوئیدی تا اندازه ذره بسیار ریز فرآوری می‌شوند.
11ایمنی
از دستگاه گوارش جذب نمی‌شود و در مصرف خوراکی کم‌سمیت شناخته می‌شود. از استنشاق طولانی‌مدت گردوغبار رس که ممکن است حاوی سیلیس کریستالی باشد باید اجتناب کرد.
12احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. از ایجاد گردوغبار خودداری و از ماسک گردوغبار مناسب و محافظ چشم استفاده شود.
13وضعیت رگولاتوری
در آمریکا، آتاپولژیت در سال 2003 به دلیل شواهد ناکافی اثربخشی از مونوگراف داروهای ضداسهال بدون نسخه حذف شد، ولی همچنان به عنوان ماده جانبی و در برخی بازارها به عنوان ماده مؤثره به کار می‌رود.
14مواد مرتبط
بنتونیت؛ کائولن؛ منیزیم آلومینیوم سیلیکات؛ سپیولیت.
15توضیحات
برخلاف رس‌های متورم‌شونده مانند بنتونیت، آتاپولژیت ویسکوزیته را از طریق شبکه‌ای از سوزن‌های درهم‌تنیده و نه با تورم ایجاد می‌کند؛ بنابراین سوسپانسیون‌های آن به الکترولیت‌ها حساسیت کمتری دارند. هرگاه با داروهای کم‌دوز فرموله شود، ظرفیت جذب سطحی آن باید در نظر گرفته شود.