PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Boric acid
اسید بوریک
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPBoric Acid
- JPBoric Acid
- Ph. Eur.Boric Acid
- USP–NFBoric Acid
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Acidum boricum; boracic acid; orthoboric acid; trihydroxyborane; E284
3نام شیمیایی و شماره CAS
Orthoboric acid · [10043-35-3]
UNII R57ZHV85D4 · PubChem CID 7628
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
H3BO3 · 61.83
5طبقه عملکردی
نگهدارنده ضدمیکروبی، تنظیم‌کننده pH، عامل بافری
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: استریل (تزریقی/چشمی)
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
عمدتاً همراه با سدیم بورات به عنوان عامل بافری در فرآورده‌های چشمی و محلول‌های لنز تماسی و برای تنظیم تونیسیته به کار می‌رود؛ فعالیت ضدمیکروبی ضعیفی دارد و ممکن است در نگهداری فرآورده سهیم باشد. در برخی شست‌وشودهنده‌های چشم و فرآورده‌های گوشی و موضعی نیز مصرف می‌شود. نباید در فرآورده‌های مصرف داخلی، روی پوست آسیب‌دیده یا در شیرخواران به کار رود.
7توصیف
کریستال‌های بی‌رنگ، بی‌بو و براق یا پودر یا گرانول کریستالی سفید با لمس کمی چرب.
8ویژگی‌های معمول
- pKa
- حدود 9.2 (اسید لوئیس ضعیف؛ پلی‌ال‌هایی مانند گلیسرول و مانیتول اسیدیته آن را افزایش می‌دهند)
- رفتار در حرارت
- بالاتر از حدود 100 °C آب از دست می‌دهد و به متابوریک اسید و در نهایت بور تری‌اکسید تبدیل می‌شود
- حلالیت
- محلول در آب (حدود 1 در 20 در دمای اتاق) و به‌راحتی محلول در آب جوش و گلیسرول؛ محلول در اتانول
- pH
- محلول آبی آن اسیدی ضعیف است (pH حدود 3.8–4.8 برای محلول 3.3٪)
9پایداری و شرایط نگهداری
پایدار و کمی رطوبت‌گیر است. در ظرف دربسته نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
با کربنات‌ها و هیدروکسیدهای قلیایی ناسازگار است و با الکل‌های چندعاملی (گلیسرول، مانیتول، سوربیتول) کمپلکس تشکیل می‌دهد که اسیدیته آن را افزایش می‌دهد. ممکن است با پلی‌وینیل الکل و برخی پلی‌ال‌های دیگر کمپلکس تشکیل دهد و باعث ژل شدن شود و با تانن‌ها ناسازگار است.
11روش تولید
از واکنش بوراکس (سدیم تترابورات) یا دیگر کانی‌های بورات با سولفوریک یا هیدروکلریک اسید و سپس تبلور تهیه می‌شود.
12ایمنی
بوریک اسید در صورت بلع یا جذب مقادیر زیاد، مثلاً از سطوح وسیع پوست آسیب‌دیده یا در شیرخواران، سمی است و عوارض گوارشی، پوستی، عصبی مرکزی و کلیوی ایجاد می‌کند. در اتحادیه اروپا به عنوان سم تولیدمثلی (دسته 1B) طبقه‌بندی شده و اطلاعات فرآورده برای داروهای حاوی ترکیبات بور، به‌ویژه برای کودکان زیر 2 سال، هشدارها و محدودیت‌هایی دارد. در غلظت‌های به‌کاررفته در قطره‌های چشمی عموماً به‌خوبی تحمل می‌شود.
13احتیاط‌های کار با ماده
از بلع و استنشاق گردوغبار آن خودداری شود؛ از دستکش، محافظ چشم و ماسک گردوغبار استفاده شود. به دلیل طبقه‌بندی آن به عنوان سم تولیدمثلی، مواجهه کارکنان باید به حداقل برسد.
14وضعیت رگولاتوری
در FDA Inactive Ingredient Database (فرآورده‌های چشمی، گوشی و موضعی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد. در اتحادیه اروپا مصرف آن به عنوان افزودنی غذایی (E284) فقط برای خاویار (تخم ماهی خاویار) مجاز است.
15مواد مرتبط
سدیم بورات (بوراکس)؛ سدیم پربورات.
16توضیحات
بافرهای بورات در محدوده pH حدود 7–9 مفیدند و برای فرآورده‌های چشمی مناسب‌اند، ولی نباید بدون بررسی کمپلکس‌شدن یا ژل شدن با پلی‌وینیل الکل یا مقادیر زیاد پلی‌ال‌ها ترکیب شوند.