PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Calcium phosphate, dibasic anhydrous
دی‌کلسیم فسفات انیدر
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPAnhydrous Calcium Hydrogen Phosphate
- JPAnhydrous Dibasic Calcium Phosphate
- Ph. Eur.Calcium Hydrogen Phosphate, Anhydrous
- USP–NFAnhydrous Dibasic Calcium Phosphate
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
A-TAB; Anhydrous Emcompress; calcium hydrogen orthophosphate; calcium monohydrogen phosphate; dicalcium orthophosphate; DI-CAFOS AN; Fujicalin; phosphoric acid calcium salt (1:1); E341(ii)
3نام شیمیایی و شماره CAS
Calcium hydrogen phosphate · [7757-93-9]
UNII L11K75P92J · PubChem CID 24441
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
CaHPO4 · 136.06
5طبقه عملکردی
رقیق‌کننده (پرکننده)
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: جامد
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
به عنوان رقیق‌کننده و پرکننده در قرص و کپسول، هم در پرس مستقیم و هم در گرانولاسیون مرطوب به کار می‌رود؛ گریدهای درشت یا متخلخل جریان‌پذیری خوبی دارند، برای پرس مستقیم طراحی شده‌اند و می‌توانند بخش بزرگی از قرص را تشکیل دهند. در خمیردندان به عنوان ساینده، در مکمل‌های غذایی به عنوان منبع کلسیم و فسفر، و در صنایع غذایی نیز مصرف می‌شود.
7توصیف
پودر یا جامد کریستالی سفید، بی‌بو و بی‌مزه. گریدهای تجاری از پودرهای ریز تا گرانول‌های درشت و ذرات متخلخل اسپری‌درای متغیرند.
8ویژگی‌های معمول
- حلالیت
- عملاً نامحلول در آب و اتانول؛ محلول در هیدروکلریک اسید و نیتریک اسید رقیق
- افت وزن در اثر سوزاندن
- 6.6–8.5٪ وزنی (ناشی از تبدیل به کلسیم پیروفسفات)
- رطوبت‌گیری
- رطوبت‌گیر نیست؛ در شرایط معمول نگهداری به دی‌هیدرات تبدیل نمی‌شود
- فرم کریستالی
- تری‌کلینیک (مونتیت)
- رفتار تراکمی
- عمدتاً با شکست ترد (brittle fracture) متراکم می‌شود؛ حساسیت نسبتاً کمی به مقدار لغزان‌کننده و سرعت پرس دارد
9پایداری و شرایط نگهداری
در دمای اتاق پایدار و غیررطوبت‌گیر است. در ظرف کاملاً بسته، در جای خنک و خشک نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
نمک‌های کلسیم فراهمی زیستی آنتی‌بیوتیک‌های تتراسایکلینی را کاهش می‌دهند. سطح ذرات کمی قلیایی است، بنابراین ممکن است برای داروهایی که در ریزمحیط قلیایی تخریب می‌شوند مناسب نباشد.
11روش تولید
از واکنش فسفریک اسید با کلسیم هیدروکسید یا کلسیم کربنات در شرایط کنترل‌شده و خشک کردن رسوب، یا از آب‌زدایی دی‌هیدرات تهیه می‌شود؛ شرایط رسوب‌دهی و خشک کردن، اندازه ذره و تخلخل را تعیین می‌کند.
12ایمنی
در داروهای خوراکی، غذا و خمیردندان به‌طور گسترده مصرف می‌شود و غیرسمی و غیرمحرک شناخته می‌شود.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. از استنشاق گردوغبار خودداری شود؛ محافظ چشم، دستکش و ماسک گردوغبار توصیه می‌شود.
14وضعیت رگولاتوری
در فهرست GRAS قرار دارد. در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E341(ii)). در FDA Inactive Ingredient Database (کپسول و قرص خوراکی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
کلسیم فسفات دی‌بازیک دی‌هیدرات؛ کلسیم فسفات تری‌بازیک؛ کلسیم کربنات.
16توضیحات
برخلاف دی‌هیدرات، فرم بدون آب آب تبلور ندارد و به همین دلیل برای داروهای حساس به رطوبت و فرآیندهای همراه با حرارت ترجیح داده می‌شود. چون نامحلول است، قرص‌های با مقدار زیاد آن ممکن است به متلاشی‌کننده نیاز داشته باشند؛ این ماده همچنین تا حدی برای ابزار پرس (پانچ و ماتریس) ساینده است.