PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Calcium phosphate, tribasic
تری‌کلسیم فسفات
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPCalcium Phosphate
- Ph. Eur.Calcium Phosphate
- USP–NFTribasic Calcium Phosphate
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Calcii phosphas; hydroxyapatite; hydroxylapatite; precipitated calcium phosphate; tertiary calcium phosphate; tricalcium phosphate; TRI-CAFOS; TRI-TAB; E341(iii)
3نام شیمیایی و شماره CAS
Variable mixture of calcium phosphates, approximating to hydroxyapatite · [7758-87-4]
UNII K4C08XP666 · PubChem CID 24456
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
Ca3(PO4)2 (nominal); Ca10(OH)2(PO4)6 (hydroxyapatite) · 310.18 (Ca3(PO4)2); 1004.6 (Ca10(OH)2(PO4)6)
5طبقه عملکردی
رقیق‌کننده (پرکننده)، بهبوددهنده جریان پودر (گلایدانت)
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: جامد
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
به عنوان رقیق‌کننده قرص و کپسول (گریدهای گرانوله برای پرس مستقیم)، لغزاننده (گلایدنت) و ضدکلوخه در پودرها و غذاها، و منبع کلسیم و فسفات در مکمل‌های غذایی به کار می‌رود. همچنین به عنوان عامل بافری و در فرآورده‌های دندانی مصرف می‌شود.
7توصیف
پودر سفید، بی‌بو و بی‌مزه. این ماده یک ترکیب منفرد نیست، بلکه مخلوطی از کلسیم فسفات‌هاست که ترکیب آن به هیدروکسی‌آپاتیت نزدیک است.
8ویژگی‌های معمول
- مقدار کلسیم
- 34.0–40.0٪ (USP–NF)
- حلالیت
- عملاً نامحلول در آب، اتانول و استیک اسید؛ محلول در هیدروکلریک اسید و نیتریک اسید رقیق
- شکل ذرات
- پودر ریز با جریان‌پذیری ضعیف؛ گریدهای گرانوله برای پرس مستقیم موجود است
9پایداری و شرایط نگهداری
از نظر شیمیایی پایدار است. در ظرف کاملاً بسته، در جای خنک و خشک نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
مانند سایر نمک‌های کلسیم، جذب تتراسایکلین‌ها را کاهش می‌دهد. در اسیدها حل می‌شود و ممکن است با داروهای اسیدی برهم‌کنش داشته باشد.
11روش تولید
از واکنش فسفریک اسید با دوغاب کلسیم هیدروکسید (شیر آهک) در شرایط کنترل‌شده تهیه می‌شود؛ رسوب حاصل فیلتر، خشک و سپس آسیاب یا گرانوله می‌شود.
12ایمنی
در داروهای خوراکی و غذا مصرف می‌شود و غیرسمی و غیرمحرک شناخته می‌شود.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. از استنشاق گردوغبار خودداری شود؛ محافظ چشم و ماسک گردوغبار توصیه می‌شود.
14وضعیت رگولاتوری
در فهرست GRAS قرار دارد. در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E341(iii)). در FDA Inactive Ingredient Database (کپسول و قرص خوراکی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
کلسیم فسفات دی‌بازیک بدون آب؛ کلسیم فسفات دی‌بازیک دی‌هیدرات؛ هیدروکسی‌آپاتیت.
16توضیحات
کلسیم فسفات تری‌بازیک مقدار کلسیم بیشتری نسبت به نمک‌های دی‌بازیک دارد و به همین دلیل برای قرص‌های مکمل کلسیم جذاب است. پودر ریز آن جریان‌پذیری ضعیفی دارد و بیشتر به عنوان کمک‌جریان یا پس از گرانولاسیون مصرف می‌شود.