PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Carrageenan
کاراگینان
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- USP–NFCarrageenan
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Chondrus extract; Gelcarin; Genu; Irish moss extract; Viscarin; E407
3نام شیمیایی و شماره CAS
Sulfated galactan: potassium, sodium, calcium and magnesium salts of sulfate esters of galactose and 3,6-anhydrogalactose copolymers · [9000-07-1]
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
پلیمر، مخلوط یا ماده با ترکیب متغیر — فرمول مولکولی واحد ندارد.
5طبقه عملکردی
عامل ژل‌ساز، اصلاح‌کننده ویسکوزیته
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: مایع، نیمه‌جامد
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
به عنوان عامل ژل‌ساز، غلیظ‌کننده، تعلیق‌دهنده و پایدارکننده در سوسپانسیون‌های خوراکی، امولسیون‌ها، ژل‌ها، خمیردندان و فرآورده‌های موضعی و نیز در غذا به کار می‌رود. یوتا-کاراگینان، معمولاً همراه نشاسته، برای ساخت پوسته کپسول نرم با منشأ غیرحیوانی مصرف می‌شود و کاراگینان‌ها در ماتریکس‌های رهش کنترل‌شده و به عنوان ماده جانبی قرص نیز بررسی شده‌اند.
7توصیف
پودر درشت تا ریز به رنگ زرد مایل، قهوه‌ای روشن یا سفید، تقریباً بی‌بو با طعم لعابی.
8ویژگی‌های معمول
- انواع اصلی
- کاپا (ژل سفت و شکننده با یون پتاسیم)، یوتا (ژل الاستیک با یون کلسیم) و لامبدا (غیرژل‌شونده، غلیظ‌کننده)
- مقدار سولفات استری
- تقریباً 25٪ (کاپا)، 32٪ (یوتا) و 35٪ (لامبدا)
- حلالیت
- لامبدا و نمک‌های سدیم در آب سرد حل می‌شوند؛ کاپا و یوتا (نمک‌های پتاسیم و کلسیم) به آب داغ نیاز دارند و با سرد شدن ژل می‌شوند؛ نامحلول در اتانول
- رفتار ژلی
- ژل‌های کاپا و یوتا برگشت‌پذیر با حرارت هستند
9پایداری و شرایط نگهداری
پودر خشک پایدار است. محلول‌ها با هیدرولیز اسیدی ویسکوزیته خود را از دست می‌دهند که در pH پایین و دمای بالا سریع‌تر است؛ بنابراین باید از حرارت دادن طولانی در pH کمتر از حدود 4–5 خودداری کرد. فرآورده‌های آبی به نگهدارنده نیاز دارند. در ظرف کاملاً بسته، در جای خنک و خشک نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
به عنوان پلیمر آنیونی قوی ممکن است با داروها و سورفکتانت‌های کاتیونی برهم‌کنش داشته و رسوب تشکیل دهد. با پروتئین‌ها نیز برهم‌کنش دارد؛ کاپا-کاراگینان با کازئین شیر واکنش می‌دهد که در فرآورده‌های لبنی از آن استفاده می‌شود.
11روش تولید
از جلبک‌های قرمز (Rhodophyceae) مانند Chondrus crispus و گونه‌های Kappaphycus و Eucheuma با آب داغ قلیایی استخراج می‌شود؛ عصاره فیلتر و کاراگینان با رسوب‌دهی با الکل یا ژل کردن با پتاسیم کلرید جدا، سپس خشک و آسیاب می‌شود. ماده نیمه‌تصفیه (جلبک Eucheuma فرآوری‌شده، E407a) بدون حل کردن پلی‌ساکارید تولید می‌شود.
12ایمنی
کاراگینان با وزن مولکولی بالا و کیفیت غذایی جذب ناچیزی دارد و سمیت خوراکی آن کم است. کاراگینان تخریب‌شده (پولی‌ژینان) با وزن مولکولی کم، در حیوانات باعث زخم روده می‌شود و به عنوان افزودنی مجاز نیست. ارزیابی مجدد EFSA در سال 2018 یک ADI گروهی موقت برابر 75 mg/kg وزن بدن در روز برای E407 و E407a تعیین کرد.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. از استنشاق گردوغبار خودداری شود؛ محافظ چشم و ماسک گردوغبار توصیه می‌شود.
14وضعیت رگولاتوری
در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E407؛ جلبک Eucheuma فرآوری‌شده E407a) و توسط JECFA و EFSA ارزیابی شده است. در داروهای خوراکی و موضعی مجاز در اروپا به کار رفته است.
15مواد مرتبط
آگار؛ آلژینیک اسید؛ سراتونیا (لوبیای خرنوب)؛ سدیم آلژینات؛ زانتان گام.
16توضیحات
نوع کاراگینان و کاتیون‌های موجود تا حد زیادی رفتار آن را تعیین می‌کنند، بنابراین نوع آن باید مشخص شود. کاپا-کاراگینان با صمغ لوبیای خرنوب ژل سینرژیک می‌دهد که الاستیک‌تر است و آب‌اندازی (سینرزیس) کمتری دارد.