PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Cellulose, powdered
پودر سلولز
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPPowdered Cellulose
- JPPowdered Cellulose
- Ph. Eur.Cellulose, Powdered
- USP–NFPowdered Cellulose
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Arbocel; cellulosi pulvis; Elcema; KC Flock; Sanacel; Solka-Floc; E460(ii)
3نام شیمیایی و شماره CAS
Cellulose · [9004-34-6]
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
(C6H10O5)n, n ≈ 500 · ≈ 243 000
5طبقه عملکردی
رقیق‌کننده (پرکننده)
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: جامد
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
به عنوان رقیق‌کننده (پرکننده) قرص و کپسول، و نیز چسباننده و متلاشی‌کننده قرص، لغزاننده (گلایدنت)، عامل تعلیق‌دهنده یا غلیظ‌کننده و حامل در فرآورده‌های خوراکی و موضعی به کار می‌رود. غلظت‌های متداول: پرکننده کپسول 0–100٪؛ چسباننده قرص 5–25٪؛ متلاشی‌کننده قرص 5–15٪؛ لغزاننده 1–2٪. در صنایع غذایی نیز به عنوان منبع فیبر و ضدکلوخه مصرف می‌شود.
7توصیف
پودر سفید یا تقریباً سفید، بی‌بو و بی‌مزه با اندازه ذرات متفاوت، از پودر ریز یا گرانولی روان تا ماده‌ای درشت، پف‌دار و غیرروان.
8ویژگی‌های معمول
- درجه پلیمریزاسیون
- دست‌کم 440 (بیشتر از سلولز میکروکریستالی)
- pH
- 5.0–7.5 (مایع رویی سوسپانسیون آبی 10٪)
- اندازه ذره و جریان‌پذیری
- گریدها از پودرهای ریز و روان تا مواد درشت، پف‌دار و با جریان‌پذیری ضعیف متغیرند
- رطوبت
- کمی رطوبت‌گیر؛ افت وزن در اثر خشک کردن معمولاً حداکثر 6.5٪
- حلالیت
- عملاً نامحلول در آب، اسیدهای رقیق و بیشتر حلال‌های آلی؛ کمی محلول در محلول 5٪ سدیم هیدروکسید
9پایداری و شرایط نگهداری
پایدار است ولی کمی رطوبت‌گیر است. در ظرف کاملاً بسته و در جای خنک و خشک نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
با اکسیدکننده‌های قوی ناسازگار است.
11روش تولید
از خالص‌سازی و کاهش مکانیکی اندازه ذرات آلفاسلولز به دست می‌آید که به صورت خمیر از الیاف گیاهی مانند چوب تهیه می‌شود؛ برخلاف سلولز میکروکریستالی، برای حذف نواحی آمورف هیدرولیز نمی‌شود.
12ایمنی
در فرآورده‌های خوراکی و غذا به‌طور گسترده مصرف می‌شود و غیرسمی و غیرمحرک شناخته می‌شود؛ پس از مصرف خوراکی جذب نمی‌شود. مقادیر زیاد ممکن است اثر ملین داشته باشد. تزریق یا استنشاق عمدی قرص‌های خردشده به گرانولوم سلولزی منجر شده است.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. گردوغبار آن ممکن است چشم را تحریک کند؛ استفاده از دستکش، محافظ چشم و ماسک گردوغبار توصیه می‌شود. گردوغبار ریز سلولز می‌تواند با هوا مخلوط انفجاری تشکیل دهد.
14وضعیت رگولاتوری
در فهرست GRAS قرار دارد. در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E460). در FDA Inactive Ingredient Database (کپسول، سوسپانسیون و قرص خوراکی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
سلولز میکروکریستالی؛ سلولز میکروکریستالی سیلیسیفیه؛ سلولز استات.
16توضیحات
سلولز پودری نسبت به سلولز میکروکریستالی بلورینگی و تراکم‌پذیری کمتری دارد و جریان‌پذیری ضعیف‌ترش آن را برای استفاده به عنوان تنها پرکننده در پرس مستقیم کمتر مناسب می‌کند؛ بیشتر در گرانولاسیون مرطوب و پرکردن کپسول به کار می‌رود. گریدهای کم‌بلور با تراکم‌پذیری بهتر نیز ساخته شده‌اند.