PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Croscarmellose sodium
کراسکارملوز سدیم
1نامهای رسمی (فارماکوپهای)
- BPCroscarmellose Sodium
- JPCroscarmellose Sodium
- Ph. Eur.Croscarmellose Sodium
- USP–NFCroscarmellose Sodium
2مترادفها و نامهای تجاری
Ac-Di-Sol; cross-linked carboxymethylcellulose sodium; Disolcel; Explocel; modified cellulose gum; Pharmacel XL; Primellose; Solutab; Vivasol; E468
3نام شیمیایی و شماره CAS
Cellulose, carboxymethyl ether, sodium salt, cross-linked · [74811-65-7]
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
پلیمر، مخلوط یا ماده با ترکیب متغیر — فرمول مولکولی واحد ندارد.
5طبقه عملکردی
متلاشیکننده (دیساینتگرانت)
محدوده غلظت متداول: 0.5–5% tablets · 10–25% capsules · اشکال دارویی: جامد
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
یک «سوپردیساینتگرانت» (متلاشیکننده قوی) است که در قرص و کپسول، هم در پرس مستقیم و هم در گرانولاسیون مرطوب، به کار میرود. غلظتهای متداول: متلاشیکننده قرص 0.5–5.0٪ (معمولاً حدود 2٪)؛ متلاشیکننده کپسول 10–25٪. در گرانولاسیون مرطوب اغلب بین داخل گرانول و فاز خارجی تقسیم میشود.
7توصیف
پودر سفید یا سفید مایل به خاکستری و بیبو. شکل دارای اتصال عرضی داخلی کربوکسیمتیلسلولز سدیم است که در آب بهشدت متورم میشود ولی حل نمیشود.
8ویژگیهای معمول
- درجه استخلاف
- 0.60–0.85
- pH
- 5.0–7.0 (دیسپرسیون آبی 1٪)
- تورم
- در آب بهسرعت تا حدود 4 تا 8 برابر حجم اولیه متورم میشود
- حجم تهنشینی
- 10–30 mL (آزمون USP–NF)
- حلالیت
- نامحلول در آب؛ عملاً نامحلول در استون، اتانول و تولوئن
9پایداری و شرایط نگهداری
پایدار است ولی رطوبتگیر است. در ظرف کاملاً بسته، در جای خنک و خشک نگهداری شود؛ جذب رطوبت پیش از پرس ممکن است کارایی آن را کم کند.
10ناسازگاریها
با اسیدهای قوی و نمکهای محلول آهن و برخی فلزات دیگر مانند آلومینیوم، جیوه و روی ناسازگار است. محیط بسیار اسیدی و داروهای کاتیونی که به گروههای کربوکسیل آن متصل میشوند ممکن است کارایی آن را کم کنند.
11روش تولید
آلکالیسلولز که از خیساندن خمیر چوب یا لینتر پنبه در سدیم هیدروکسید تهیه میشود با سدیم مونوکلرواستات واکنش میدهد و کربوکسیمتیلسلولز سدیم به دست میآید. سپس در شرایط اسیدی و با حرارت، بخشی از گروههای کربوکسیمتیل با گروههای هیدروکسیل زنجیرههای مجاور استری میشوند و اتصال عرضی بدون افزودن عامل اتصالدهنده ایجاد میشود.
12ایمنی
پس از مصرف خوراکی جذب نمیشود و عموماً غیرسمی و غیرمحرک شناخته میشود. مقادیر خوراکی بسیار زیاد ممکن است اثر ملین داشته باشد، ولی مقدار موجود در قرصها بسیار کمتر از این حد است.
13احتیاطهای کار با ماده
احتیاطهای معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. از ایجاد گردوغبار پرهیز شود؛ محافظ چشم، دستکش و ماسک گردوغبار توصیه میشود.
14وضعیت رگولاتوری
در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E468). در FDA Inactive Ingredient Database (کپسول، گرانول، قرص زیرزبانی و قرص خوراکی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
کربوکسیمتیلسلولز کلسیم؛ کربوکسیمتیلسلولز سدیم؛ کراسپوویدون؛ سدیم استارچ گلیکولات.
16توضیحات
کراسکارملوز سدیم با جذب سریع آب از طریق مویینگی (wicking) و تورم عمل میکند و ذرات رشتهای آن پس از گرانولاسیون مرطوب نیز کار میکنند، هرچند بخشی از فعالیت از دست میرود. چون آنیونی است، احتمال برهمکنش با داروهای بازی ضعیف و کاتیونی و اثر آن بر انحلال باید بررسی شود.