Dextrose

• BPGlucose Monohydrate
• JPGlucose Hydrate
• Ph. Eur.Glucose Monohydrate
• USP–NFDextrose

corn sugar; D-glucose; dextrose monohydrate; anhydrous dextrose; glucose; glucosum monohydricum; grape sugar; Roferose; Tabfine D-100

D-(+)-Glucopyranose monohydrate (also used in anhydrous form) · [50-99-7]

C6H12O6·H2O (anhydrous: C6H12O6) · 198.17 (monohydrate); 180.16 (anhydrous)

رقیق‌کننده (پرکننده)، عامل تنظیم تونیسیته، شیرین‌کننده

محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: جامد، استریل (تزریقی/چشمی)، مایع

به عنوان رقیق‌کننده و چسباننده قرص، به‌ویژه در قرص‌های جویدنی، به کار می‌رود و گریدهای قابل پرس مستقیم نیز موجود است. در محلول‌ها و شربت‌های خوراکی شیرین‌کننده و حجم‌دهنده، و در محلول‌های تزریقی و دیگر محلول‌ها عامل تنظیم تونیسیته است؛ محلول ⁦5⁩٪ وزنی-حجمی تقریباً ایزوتونیک است. به عنوان منبع انرژی نیز، مثلاً در انفوزیون وریدی، مصرف درمانی دارد.

کریستال‌های بی‌رنگ یا پودر کریستالی یا دانه‌ای سفید؛ بی‌بو با طعم شیرین که حدود ⁦70–80⁩٪ شیرینی ساکارز را دارد. به دو شکل مونوهیدرات و بدون آب عرضه می‌شود.

نقطه ذوب

حدود ⁦83 °C⁩ (مونوهیدرات)؛ حدود ⁦146 °C⁩ (فرم آلفای بدون آب)

مقدار آب

⁦7.0–9.5⁩٪ وزنی (مونوهیدرات)

چرخش ویژه

⁦+52.5°⁩ تا ⁦+53.3°⁩ (بر پایه بدون آب، در حالت تعادل)

رفتار اسمزی

محلول ⁦5⁩٪ وزنی-حجمی تقریباً با سرم ایزواسموتیک است

حلالیت

به‌راحتی محلول در آب (حدود ⁦1⁩ در ⁦1⁩)؛ کم محلول در اتانول

در شرایط خشک پایدار است. محلول‌ها را می‌توان با اتوکلاو استریل کرد، ولی حرارت بیش از حد ⁦pH⁩ را کاهش می‌دهد و با تشکیل ⁦5⁩-هیدروکسی‌متیل‌فورفورال باعث زرد شدن (کاراملی شدن) می‌شود؛ محلول‌ها در حدود ⁦pH 4⁩ پایدارترند. در ظرف کاملاً بسته، در جای خنک و خشک نگهداری شود.

به عنوان قند احیاکننده با ترکیبات دارای گروه آمین نوع اول قهوه‌ای می‌شود (واکنش میلارد). ناسازگاری محلول‌های دکستروز با چند دارو مانند سیانوکوبالامین، کانامایسین سولفات، نووبیوسین سدیم و وارفارین سدیم گزارش شده است؛ بنابراین پیش از اختلاط باید سازگاری بررسی شود.

از هیدرولیز کامل اسیدی یا آنزیمی نشاسته، معمولاً نشاسته ذرت، و سپس خالص‌سازی و تبلور تولید می‌شود؛ تبلور در دمای کمتر از حدود ⁦50 °C⁩ مونوهیدرات و در دمای بالاتر فرم بدون آب می‌دهد.

مصرف خوراکی آن غیرسمی است، هرچند محتوای قندی آن برای بیماران دیابتی و سلامت دندان اهمیت دارد. تزریق وریدی محلول‌های غلیظ (هیپرتونیک) ممکن است ترومبوفلبیت ایجاد کند و انفوزیون سریع ممکن است به هیپرگلیسمی و اختلال آب و الکترولیت منجر شود.

احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. از ایجاد گردوغبار پرهیز شود؛ محافظ چشم توصیه می‌شود.

در فهرست ⁦GRAS⁩ قرار دارد. در ⁦FDA Inactive Ingredient Database⁩ (تزریقی؛ کپسول، محلول، شربت و قرص خوراکی؛ استنشاقی و دیگر راه‌ها) و در داروهای تزریقی و غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.

دکسترات‌ها؛ فروکتوز؛ گلوکز مایع؛ قند اینورت؛ مالتودکسترین؛ ساکارز.

قرص‌های تهیه‌شده با دکستروز قابل پرس مستقیم ممکن است در طول نگهداری سخت‌تر شوند و مونوهیدرات در خشک کردن در دمای بالاتر ممکن است آب از دست بدهد؛ بنابراین شرایط خشک کردن گرانول باید کنترل شود. در برخی فرآورده‌های جامد فرم بدون آب و در محلول‌ها مونوهیدرات ترجیح داده می‌شود؛ مقدار همیشه باید بر پایه درست محاسبه شود.