PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Docusate sodium
دوکوزات سدیم
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPDocusate Sodium
- Ph. Eur.Docusate Sodium
- USP–NFDocusate Sodium
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Aerosol OT; dioctyl sodium sulfosuccinate; DSS; sodium bis(2-ethylhexyl) sulfosuccinate; sodium dioctyl sulfosuccinate
3نام شیمیایی و شماره CAS
Sodium 1,4-bis(2-ethylhexyl) sulfosuccinate · [577-11-7]
UNII F05Q2T2JA0 · PubChem CID 23673837
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
C20H37NaO7S · 444.56
5طبقه عملکردی
سورفکتانت، امولسی‌فایر
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: جامد، مایع
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
سورفکتانت آنیونی است که به عنوان عامل ترکننده، پراکنده‌کننده و حل‌کننده در قرص، کپسول، سوسپانسیون و فرآورده‌های موضعی، معمولاً با غلظت 0.01–1.0٪، به کار می‌رود؛ ترشوندگی و انحلال داروهای آب‌گریز را بهبود می‌دهد و با غلظت حدود 0.5٪ به عنوان کمک‌متلاشی‌کننده نیز استفاده شده است. به عنوان نرم‌کننده مدفوع نیز مصرف درمانی دارد.
7توصیف
جامد مومی سفید یا تقریباً سفید، تلخ و رطوبت‌گیر با بوی مشخص که به صورت پلت، پولک یا رول عرضه می‌شود؛ گریدهای پودری اغلب حاوی سدیم بنزوات به عنوان کمک‌فرآیند هستند.
8ویژگی‌های معمول
- نقطه ذوب
- حدود 153–157 °C
- غلظت بحرانی مایسل (CMC)
- حدود 0.11٪ وزنی-حجمی در آب در 25 °C
- نوع سورفکتانت
- آنیونی
- حلالیت
- کم محلول در آب (با افزایش دما حلالیت بیشتر می‌شود)؛ به‌راحتی محلول در اتانول، گلیسرول، کلروفرم و اتر
9پایداری و شرایط نگهداری
جامد آن پایدار ولی رطوبت‌گیر است. محلول‌های آبی در دمای اتاق بین حدود pH 1 تا 10 پایدارند ولی خارج از این محدوده هیدرولیز می‌شوند. در ظرف کاملاً دربسته، در جای خنک و خشک نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
الکترولیت‌ها، مثلاً سدیم کلرید در غلظت چند درصد، حلالیت آن را کاهش داده و کدورت ایجاد می‌کنند. به عنوان سورفکتانت آنیونی با سورفکتانت‌های کاتیونی و برخی داروهای کاتیونی ناسازگار است و اسیدها و قلیاهای قوی آن را هیدرولیز می‌کنند.
11روش تولید
از استری کردن مالئیک انیدرید با 2-اتیل‌هگزانول و سپس افزودن سدیم بی‌سولفیت به پیوند دوگانه دی‌استر حاصل تهیه می‌شود.
12ایمنی
در مقادیر ماده جانبی عموماً به‌خوبی تحمل می‌شود. دوزهای درمانی خوراکی ممکن است دل‌درد و اسهال ایجاد کنند و مایعات خوراکی آن تلخ‌اند و ممکن است گلو را تحریک کنند. محلول‌های غلیظ چشم و پوست را تحریک می‌کنند.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. برای چشم محرک است؛ از محافظ چشم و دستکش استفاده شود.
14وضعیت رگولاتوری
در FDA Inactive Ingredient Database (تزریق عضلانی؛ کپسول، سوسپانسیون و قرص خوراکی؛ فرآورده‌های موضعی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد. در آمریکا به عنوان افزودنی غذایی مجاز است.
15مواد مرتبط
دوکوسات کلسیم؛ دوکوسات پتاسیم؛ سدیم لوریل سولفات.
16توضیحات
شکل مومی آن پراکنده کردنش در مخلوط‌های خشک را دشوار می‌کند؛ اغلب به صورت محلول در مایع گرانولاسیون افزوده یا به صورت پیش‌مخلوط با حاملی مانند سدیم بنزوات مصرف می‌شود. چون در غلظت‌های کم مؤثر است، بررسی کنید که قرص را بیش از حد نرم نکند یا در فرآیند کف ایجاد نکند.