PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Glucose, liquid
گلوکز مایع
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPLiquid Glucose
- Ph. Eur.Glucose, Liquid
- USP–NFLiquid Glucose
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Corn syrup; glucose syrup; starch syrup; liquid dextrose
3نام شیمیایی و شماره CAS
Aqueous mixture of D-glucose, maltose and higher oligo- and polysaccharides (dextrins) obtained by partial hydrolysis of starch · [—]
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
پلیمر، مخلوط یا ماده با ترکیب متغیر — فرمول مولکولی واحد ندارد.
5طبقه عملکردی
شیرین‌کننده، چسباننده (بایندر)
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: جامد، مایع
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
گلوکز مایع به عنوان پایه شیرین‌کننده و افزایش‌دهنده ویسکوزیته در شربت‌ها و محلول‌های خوراکی و نیز به عنوان چسباننده در گرانولاسیون مرطوب به کار می‌رود. در روکش قندی قرص، مقدار کمی از آن به شربت ساکارز افزوده می‌شود تا کریستالیزه شدن ساکارز را کند کند و روکشی صاف‌تر و کم‌شکننده‌تر به دست آید. در شیرینی‌سازی و سایر مواد غذایی نیز به‌طور گسترده مصرف می‌شود.
7توصیف
مایع شربتی غلیظ، شفاف، بی‌رنگ تا قهوه‌ای مایل به زرد کم‌رنگ، با طعم شیرین و تقریباً بی‌بو. نسبت گلوکز، مالتوز و قندهای بالاتر به میزان هیدرولیز نشاسته بستگی دارد که با شاخص معادل دکستروز (DE) بیان می‌شود.
8ویژگی‌های معمول
- معادل دکستروز (DE)
- دست‌کم 20 (فارماکوپه اروپا)؛ گریدهای تجاری معمولاً حدود 30–60
- ماده خشک
- معمولاً حدود 70–80٪ وزنی
- چگالی
- حدود 1.4 g/cm³ بسته به مقدار ماده خشک
- حلالیت
- قابل اختلاط با آب؛ با اتانول فقط به‌طور نسبی قابل اختلاط
- ویسکوزیته
- زیاد؛ با افزایش ماده خشک بالا می‌رود و با گرم کردن به‌شدت کاهش می‌یابد
9پایداری و شرایط نگهداری
در ظرف کاملاً بسته و جای خنک پایدار است. حرارت طولانی، به‌ویژه در حضور آمین‌ها یا قلیا، باعث تیره شدن آن می‌شود. محلول‌های رقیق آن محیط مناسبی برای رشد میکروب‌ها هستند و به نگهدارنده نیاز دارند.
10ناسازگاری‌ها
حاوی قندهای احیاکننده است و می‌تواند با آمین‌های نوع اول و دوم واکنش قهوه‌ای شدن میلارد بدهد. با اکسیدکننده‌های قوی ناسازگار است.
11روش تولید
از هیدرولیز ناقص نشاسته (معمولاً نشاسته ذرت، سیب‌زمینی یا گندم) با اسید و/یا آنزیم تهیه می‌شود. هیدرولیزات حاصل خنثی، رنگ‌بری و فیلتر می‌شود و سپس تحت خلأ تا مقدار ماده خشک مورد نظر تغلیظ می‌گردد.
12ایمنی
غیرسمی و غیرمحرک شناخته می‌شود و به عنوان منبع کربوهیدرات هضم و جذب می‌شود. محتوای قندی آن در فرآورده‌های مخصوص بیماران دیابتی باید در نظر گرفته شود و پوسیدگی‌زا است.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. ریختگی آن سطوح را لغزنده می‌کند و باید با آب پاک شود.
14وضعیت رگولاتوری
شربت ذرت (corn syrup) در فهرست GRAS قرار دارد. گلوکز مایع در FDA Inactive Ingredient Database (فرآورده‌های خوراکی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
دکستروز؛ گلوکز مایع اسپری‌درای (شربت گلوکز خشک‌شده)؛ مالتودکسترین؛ ساکارز.
16توضیحات
گریدهایی با DE متفاوت رفتار متفاوتی دارند: شربت‌های با DE پایین ویسکوزتر و کم‌شیرین‌ترند، در حالی که شربت‌های با DE بالا شیرین‌تر، رطوبت‌گیرتر و مستعدتر به قهوه‌ای شدن هستند. گلوکز مایع اسپری‌درای به صورت پودر در دسترس است و تک‌نگاری جداگانه‌ای در فارماکوپه اروپا دارد.