PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Nitrogen
نیتروژن، ازت
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPNitrogen
- JPNitrogen
- Ph. Eur.Nitrogen
- USP–NFNitrogen
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Azote; nitrogenium; E941
3نام شیمیایی و شماره CAS
Nitrogen · [7727-37-9]
UNII N762921K75 · PubChem CID 947
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
N2 · 28.01
5طبقه عملکردی
پیشران / گاز بی‌اثر
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: استریل (تزریقی/چشمی)
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
به عنوان گاز بی‌اثر برای جایگزینی هوا (اکسیژن) در فضای خالی آمپول، ویال و سایر ظروف و برای پوشش محلول‌ها در ساخت فرآورده‌های حساس به اکسیژن به کار می‌رود. همچنین به عنوان پیشران گاز فشرده در برخی آئروسل‌ها و اسپری‌های موضعی و بینی مصرف می‌شود و نیتروژن مایع برای انجماد، آسیاب کرایوژنیک و نگهداری مواد بیولوژیک کاربرد دارد.
7توصیف
گازی بی‌رنگ، بی‌بو، بی‌مزه و غیرقابل اشتعال که از سوختن پشتیبانی نمی‌کند. حدود 78٪ حجمی هوا را تشکیل می‌دهد.
8ویژگی‌های معمول
- نقطه جوش
- −195.8 °C
- نقطه ذوب
- حدود −210 °C
- دمای بحرانی
- حدود −147 °C
- چگالی (گاز)
- حدود 1.25 g/L در 0 °C و 101.3 kPa
- حلالیت
- خیلی کم محلول در آب و اتانول
- خلوص
- دست‌کم 99.0–99.5٪ حجمی بسته به فارماکوپه
9پایداری و شرایط نگهداری
در شرایط معمول از نظر شیمیایی بی‌اثر است. در سیلندرهای پرفشار مناسب و دارای برچسب درست (یا مخازن کرایوژنیک برای نیتروژن مایع) در جای خنک و با تهویه خوب نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
عموماً با مواد دارویی سازگار است. فقط در شرایط خاص، مثلاً با لیتیوم و برخی فلزات فعال دیگر، واکنش می‌دهد.
11روش تولید
از تقطیر جزء‌به‌جزء هوای مایع، یا در محل مصرف با جذب نوسانی فشار (PSA) یا جداسازی غشایی هوا تولید می‌شود.
12ایمنی
غیرسمی است ولی خفگی‌آور ساده است: در فضاهای بسته یا با تهویه ضعیف می‌تواند جایگزین اکسیژن شود و بدون علامت هشدار باعث بیهوشی و مرگ شود. نیتروژن مایع سوختگی شدید سرمایی ایجاد می‌کند و تبخیر سریع آن می‌تواند فشار ظروف بسته را بیش از حد بالا ببرد.
13احتیاط‌های کار با ماده
سیلندرها را طبق مقررات ایمنی گازهای فشرده جابه‌جا کنید: به صورت ایستاده مهار شوند، از رگولاتور مناسب استفاده و تهویه خوب تأمین شود؛ در محل مصرف حجم‌های زیاد، پایش اکسیژن توصیه می‌شود. هنگام کار با نیتروژن مایع از دستکش عایق و شیلد صورت استفاده کنید.
14وضعیت رگولاتوری
در فهرست GRAS قرار دارد. در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E941). در FDA Inactive Ingredient Database (تزریقی؛ آئروسل‌ها و سایر فرآورده‌ها) و در داروهای تزریقی و غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
آرگون؛ کربن دی‌اکسید؛ نیتروس اکسید؛ هوای طبی.
16توضیحات
نیتروژنی که با فرآورده‌های استریل تماس دارد باید در محل مصرف از فیلتر گاز با درجه استریل‌کنندگی عبور کند. اثربخشی جایگزینی فضای خالی باید با اندازه‌گیری اکسیژن باقیمانده در ظروف پرشده تأیید شود.