PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Potassium sorbate
سوربات پتاسیم، پتاسیم سوربات
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPPotassium Sorbate
- Ph. Eur.Potassium Sorbate
- USP–NFPotassium Sorbate
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
2,4-Hexadienoic acid potassium salt; kalii sorbas; potassium (E,E)-hexa-2,4-dienoate; Sorbistat-K; E202
3نام شیمیایی و شماره CAS
(E,E)-Hexa-2,4-dienoic acid potassium salt · [24634-61-5]
UNII 1VPU26JZZ4 · PubChem CID 23676745
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
C6H7KO2 · 150.22
5طبقه عملکردی
نگهدارنده ضدمیکروبی
محدوده غلظت متداول: 0.1–0.2% · اشکال دارویی: مایع، نیمه‌جامد
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
نگهدارنده ضدمیکروبی که در فرآورده‌های دارویی خوراکی و موضعی، آرایشی و غذایی معمولاً با غلظت حدود 0.1–0.2٪ به کار می‌رود. فعالیت آن که عمدتاً بر مخمرها و کپک‌ها و کمتر بر باکتری‌هاست، به سوربیک اسید تفکیک‌نشده مربوط است؛ بنابراین در فرمولاسیون‌هایی با pH کمتر از حدود 6 بیشترین اثر را دارد. اغلب همراه با نگهدارنده‌های دیگر مصرف می‌شود.
7توصیف
کریستال، پودر کریستالی یا گرانول سفید با بوی ضعیف و مشخص.
8ویژگی‌های معمول
- حلالیت
- بسیار محلول در آب؛ کمی محلول در اتانول؛ عملاً نامحلول در بیشتر روغن‌ها
- pKa (سوربیک اسید)
- 4.76
- محدوده pH مؤثر
- کمتر از حدود 6؛ بیشترین اثر در pH بین 4 تا 5
- نقطه ذوب
- در دمای بالا (بیش از حدود 270 °C) تجزیه می‌شود
9پایداری و شرایط نگهداری
در حالت جامد از سوربیک اسید پایدارتر است، ولی محلول‌های آبی آن به‌ویژه در مجاورت نور مستعد اکسیداسیون، تغییر رنگ و کاهش فعالیت هستند. در ظرف درب‌بسته و مقاوم به نور، در جای خنک و خشک نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
با اکسیدکننده‌های قوی ناسازگار است. ممکن است بخشی از فعالیت آن در اثر جذب روی ظروف پلاستیکی و برهم‌کنش با سورفکتانت‌های غیریونی از دست برود. در فرمولاسیون‌های اسیدی به سوربیک اسید تبدیل می‌شود که در صورت فراتر رفتن از حد حلالیت ممکن است رسوب کند.
11روش تولید
از خنثی کردن سوربیک اسید با پتاسیم هیدروکسید یا پتاسیم کربنات تهیه می‌شود؛ خود سوربیک اسید به‌صورت سنتزی، مثلاً از کروتونالدهید و کتن، تولید می‌شود.
12ایمنی
سمیت کمی دارد؛ سوربیک اسید مانند سایر اسیدهای چرب متابولیزه می‌شود. پس از مصرف موضعی، تحریک پوستی و گاهی حساسیت تماسی گزارش شده است. EFSA و JECFA برای سوربیک اسید و نمک پتاسیمی آن ADI گروهی تعیین کرده‌اند.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. گردوغبار آن ممکن است چشم، پوست و دستگاه تنفسی را تحریک کند؛ محافظ چشم، دستکش و ماسک گردوغبار توصیه می‌شود.
14وضعیت رگولاتوری
در فهرست GRAS قرار دارد. در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E202). در FDA Inactive Ingredient Database (فرآورده‌های خوراکی و موضعی) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
کلسیم سوربات؛ سدیم بنزوات؛ سوربیک اسید.
16توضیحات
هنگامی که نگهدارنده‌ای با حلالیت آسان در آب لازم است، پتاسیم سوربات بر سوربیک اسید ترجیح داده می‌شود؛ حدود 1.34 g پتاسیم سوربات معادل 1 g سوربیک اسید است.