PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Sodium acetate
سدیم استات
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPSodium Acetate
- Ph. Eur.Sodium Acetate Trihydrate
- USP–NFSodium Acetate
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Acetic acid, sodium salt; natrii acetas trihydricus; sodium ethanoate; E262
3نام شیمیایی و شماره CAS
Sodium acetate trihydrate · [127-09-3]
UNII NVG71ZZ7P0 · PubChem CID 517045
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
C2H3NaO2·3H2O (trihydrate); C2H3NaO2 (anhydrous) · 136.08 (trihydrate); 82.03 (anhydrous)
5طبقه عملکردی
تنظیم‌کننده pH، عامل بافری
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: مایع، استریل (تزریقی/چشمی)
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
سدیم استات معمولاً همراه با استیک اسید برای تهیه بافر استات در محدوده pH حدود 3.8–5.8 در فرآورده‌های تزریقی، چشمی، خوراکی و موضعی به کار می‌رود. همچنین به عنوان منبع الکترولیت و قلیایی‌کننده سیستمیک در تغذیه وریدی و محلول‌های همودیالیز و دیالیز صفاقی مصرف می‌شود که در آن‌ها استات به بی‌کربنات متابولیزه می‌شود. غلظت آن در بافرها معمولاً کم و در حد 0.1–1٪ وزنی/حجمی است.
7توصیف
کریستال‌های بی‌رنگ و شفاف یا پودر کریستالی دانه‌ای سفید با بوی ضعیف استیک و طعم شور. فرم تری‌هیدرات در هوای گرم و خشک شکوفا (efflorescent) می‌شود و فرم بدون آب رطوبت‌گیر است.
8ویژگی‌های معمول
- pKa (استیک اسید)
- 4.76 در 25 °C
- pH
- 7.5–9.2 (محلول آبی 5٪)
- نقطه ذوب
- تری‌هیدرات در حدود 58 °C در آب تبلور خود ذوب می‌شود و بالاتر از حدود 120 °C بدون آب می‌شود
- حلالیت
- بسیار محلول در آب؛ محلول در اتانول
9پایداری و شرایط نگهداری
در ظرف دربسته (airtight) پایدار است. محلول‌های آبی آن را می‌توان با اتوکلاو استریل کرد.
10ناسازگاری‌ها
با اکسیدکننده‌ها و اسیدهای قوی ناسازگار است. به عنوان نمک قلیایی ممکن است داروهایی را که در pH بالاتر کم‌محلول‌اند رسوب دهد و یون استات ممکن است با برخی نمک‌های فلزی واکنش دهد.
11روش تولید
از خنثی کردن استیک اسید با سدیم کربنات یا سدیم هیدروکسید و کریستالیزه کردن تری‌هیدرات از محلول به دست می‌آید.
12ایمنی
سدیم استات یک واسطه طبیعی متابولیسم است و در غلظت‌های مصرفی به عنوان ماده کمکی غیرسمی شناخته می‌شود. تجویز تزریقی بیش از حد ممکن است باعث آلکالوز متابولیک و بار زیاد سدیم شود؛ بنابراین مقدار استات و سدیم در انفوزیون‌های حجیم باید در نظر گرفته شود.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. استفاده از محافظ چشم و دستکش توصیه می‌شود.
14وضعیت رگولاتوری
در فهرست GRAS قرار دارد. در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E262). در FDA Inactive Ingredient Database (فرآورده‌های تزریقی، چشمی، خوراکی و موضعی) و در داروهای تزریقی و غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
استیک اسید؛ پتاسیم استات؛ سدیم سیترات دی‌هیدرات؛ سدیم لاکتات.
16توضیحات
مشخص کنید کدام فرم (تری‌هیدرات یا بدون آب) مصرف می‌شود، زیرا تری‌هیدرات حدود 40٪ آب دارد و مقادیر باید بر همین اساس اصلاح شوند. بافرهای استات بیشترین ظرفیت بافری را در نزدیکی pH 4.8 دارند.