PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Sodium ascorbate
سدیم آسکوربات
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPSodium Ascorbate
- Ph. Eur.Sodium Ascorbate
- USP–NFSodium Ascorbate
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Ascorbate sodium; L-ascorbic acid monosodium salt; natrii ascorbas; vitamin C sodium; E301
3نام شیمیایی و شماره CAS
Sodium (2R)-2-[(1S)-1,2-dihydroxyethyl]-4-hydroxy-5-oxo-2H-furan-3-olate (monosodium L-ascorbate) · [134-03-2]
UNII S033EH8359 · PubChem CID 23667548
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
C6H7NaO6 · 198.11
5طبقه عملکردی
آنتی‌اکسیدان، عامل کی‌لیت‌کننده
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: مایع، استریل (تزریقی/چشمی)
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
سدیم آسکوربات به عنوان آنتی‌اکسیدان در فرآورده‌های خوراکی، تزریقی و موضعی و مواد غذایی، معمولاً در غلظت‌های کم (در حد 0.01–0.1٪ وزنی/حجمی)، و به عنوان منبع ویتامین C به کار می‌رود. چون محلول‌های آن نزدیک به خنثی هستند، در مواردی که pH اسیدی مطلوب نیست، مانند فرآورده‌های تزریقی و مایعات خوراکی خنثی، بر آسکوربیک اسید ترجیح داده می‌شود. در افزایش جذب آهن و به عنوان کمک‌کننده در عمل‌آوری گوشت نیز مصرف می‌شود.
7توصیف
پودر کریستالی سفید یا بسیار کم زرد، بی‌بو یا تقریباً بی‌بو با طعم شور مطبوع. در معرض نور به‌تدریج تیره می‌شود. هر 1 g سدیم آسکوربات معادل حدود 0.89 g آسکوربیک اسید است.
8ویژگی‌های معمول
- pH
- 7.0–8.0 (محلول آبی 10٪)
- چرخش ویژه
- +103° تا +108° (محلول آبی 10٪)
- نقطه ذوب
- در حدود 218 °C تجزیه می‌شود
- حلالیت
- به‌راحتی محلول در آب؛ بسیار کم محلول در اتانول؛ عملاً نامحلول در اتر و کلروفرم
9پایداری و شرایط نگهداری
در هوای خشک نسبتاً پایدار است، ولی در معرض نور و رطوبت تیره می‌شود. محلول‌های آبی به‌آسانی اکسید می‌شوند، به‌ویژه در pH قلیایی و در حضور مقادیر ناچیز مس یا آهن؛ بنابراین باید تازه تهیه شوند یا با گاز بی‌اثر و یک عامل کی‌لیت‌کننده محافظت شوند. در ظرف دربسته و مقاوم به نور، در جای خنک و خشک نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
با اکسیدکننده‌ها، یون‌های فلزات سنگین (به‌ویژه مس و آهن) و قلیاها ناسازگار است. یک عامل احیاکننده است و ممکن است سایر اجزای فرمولاسیون را احیا کند یا با آن‌ها واکنش دهد؛ در حضور بنزوات ممکن است در تشکیل مقادیر ناچیز بنزن نقش داشته باشد.
11روش تولید
از حل کردن آسکوربیک اسید در آب و خنثی کردن آن با مقدار هم‌ارز سدیم بی‌کربنات یا کربنات تهیه می‌شود؛ سدیم آسکوربات با افزودن یک الکل مانند ایزوپروپانول رسوب داده، فیلتر و خشک می‌شود.
12ایمنی
در غلظت‌های مصرفی به عنوان آنتی‌اکسیدان عموماً غیرسمی و غیرمحرک شناخته می‌شود. دوزهای بسیار زیاد ویتامین C ممکن است باعث ناراحتی گوارشی شود و مقدار سدیم آن باید در بیماران با رژیم کم‌سدیم در نظر گرفته شود.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. استفاده از محافظ چشم و دستکش توصیه می‌شود.
14وضعیت رگولاتوری
در فهرست GRAS قرار دارد. در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E301). در FDA Inactive Ingredient Database (فرآورده‌های خوراکی و تزریقی) و در داروهای مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
آسکوربیک اسید؛ آسکوربیل پالمیتات؛ کلسیم آسکوربات؛ اریتوربیک اسید؛ سدیم اریتوربات.
16توضیحات
اثر آنتی‌اکسیدانی آن بر پایه اکسید شدن ترجیحی خود آن است، بنابراین در طول نگهداری مصرف می‌شود و مقدار باقیمانده آن باید در مطالعات پایداری پایش شود. افزودن یک عامل کی‌لیت‌کننده مانند دی‌سدیم ادتات و جایگزینی هوا با نیتروژن، تخریب آن را در محلول بسیار کند می‌کند.