PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Sorbic acid
اسید سوربیک
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPSorbic Acid
- Ph. Eur.Sorbic Acid
- USP–NFSorbic Acid
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Acidum sorbicum; (E,E)-hexa-2,4-dienoic acid; 2-propenylacrylic acid; 2,4-hexadienoic acid; E200
3نام شیمیایی و شماره CAS
(2E,4E)-Hexa-2,4-dienoic acid · [110-44-1]
UNII X045WJ989B · PubChem CID 643460
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
C6H8O2 · 112.13
5طبقه عملکردی
نگهدارنده ضدمیکروبی
محدوده غلظت متداول: 0.05–0.2% · اشکال دارویی: مایع، نیمه‌جامد
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
سوربیک اسید یک نگهدارنده ضدمیکروبی با اثر ضدباکتریایی و به‌ویژه ضدقارچی است که در داروهای خوراکی و موضعی، فرآورده‌های آرایشی و مواد غذایی در غلظت حدود 0.05–0.2٪ به کار می‌رود. اثر آن به اسید تفکیک‌نشده وابسته است؛ بنابراین تا حدود pH 6 مؤثر است و بهترین اثر را در pH کمتر از 5 دارد. اغلب همراه با سایر نگهدارنده‌ها یا گلیکول‌ها که اثر هم‌افزا دارند مصرف می‌شود.
7توصیف
پودر کریستالی سفید و روان با بوی ضعیف و مشخص.
8ویژگی‌های معمول
- pKa
- 4.76 در 25 °C
- نقطه ذوب
- 132–135 °C
- نقطه جوش
- حدود 228 °C همراه با تجزیه
- حلالیت
- کمی محلول در آب؛ به‌راحتی محلول در اتانول؛ تا حدی محلول در پروپیلن گلیکول و روغن‌های ثابت
9پایداری و شرایط نگهداری
به اکسیداسیون حساس است، به‌ویژه در محلول آبی و در حضور نور؛ اکسیداسیون باعث تغییر رنگ و از دست رفتن فعالیت می‌شود و با حرارت و برخی یون‌های فلزی تسریع می‌گردد. آنتی‌اکسیدان‌ها و محافظت از نور پایداری را بهبود می‌دهند. ماده جامد را در ظرف کاملاً بسته، محافظت‌شده از نور و در دمای حداکثر حدود 40 °C نگهداری کنید.
10ناسازگاری‌ها
با بازها، اکسیدکننده‌ها و احیاکننده‌ها ناسازگار است. با سورفکتانت‌های غیریونی و در اثر جذب در پلاستیک‌ها بخشی از فعالیت ضدمیکروبی از دست می‌رود.
11روش تولید
در صنعت از تراکم کروتون‌آلدهید با کتن و تشکیل پلی‌استر و سپس هیدرولیز آن به سوربیک اسید تولید می‌شود. به طور طبیعی در میوه درخت بارانک (rowan) وجود دارد.
12ایمنی
سوربیک اسید مانند سایر اسیدهای چرب متابولیزه می‌شود و سمیت سیستمیک کمی دارد. در مصرف موضعی ممکن است باعث تحریک پوست و گاهی کهیر و درماتیت تماسی آلرژیک یا غیرایمنولوژیک شود. JECFA برای سوربیک اسید و نمک‌های آن ADI گروهی 0–25 mg/kg وزن بدن تعیین کرده است.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. گردوغبار آن برای چشم، پوست و مجاری تنفسی محرک است؛ از محافظ چشم، دستکش و ماسک گردوغبار استفاده کنید.
14وضعیت رگولاتوری
در فهرست GRAS قرار دارد. در اروپا به عنوان افزودنی غذایی پذیرفته شده است (E200). در FDA Inactive Ingredient Database (کپسول، محلول، شربت و قرص خوراکی؛ فرآورده‌های موضعی و واژینال) و در داروهای غیرتزریقی مجاز در اروپا وجود دارد.
15مواد مرتبط
پتاسیم سوربات؛ کلسیم سوربات؛ بنزوئیک اسید؛ سدیم بنزوات.
16توضیحات
چون سوربیک اسید به‌آهستگی و به مقدار کم در آب حل می‌شود، اغلب از پتاسیم سوربات که محلول‌تر است استفاده و سپس pH تنظیم می‌شود تا اسید فعال درجا تشکیل شود. مقدار نگهدارنده را در مطالعات پایداری بررسی کنید، زیرا کاهش اکسیداتیو آن ممکن است قابل توجه باشد.