PharmaVault
گنجینه اطلاعات داروسازی
The Pharmaceutical Information Vault
Excipient monograph · مونوگراف ماده جانبی
pharmavault.ir
Squalane
اسکوالان
1نام‌های رسمی (فارماکوپه‌ای)
- BPSqualane
- Ph. Eur.Squalane
- USP–NFSqualane
2مترادف‌ها و نام‌های تجاری
Cosbiol; dodecahydrosqualene; hexamethyltetracosane; perhydrosqualene; spinacane; squalanum
3نام شیمیایی و شماره CAS
2,6,10,15,19,23-Hexamethyltetracosane · [111-01-3]
UNII GW89575KF9 · PubChem CID 8089
4فرمول تجربی و وزن مولکولی
C30H62 · 422.8
5طبقه عملکردی
پایه نیمه‌جامد، امولینت
محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: نیمه‌جامد
6کاربرد در فرمولاسیون دارویی
اسکوالان عمدتاً به عنوان نرم‌کننده پوست (emollient)، تقویت‌کننده پوست و فاز روغنی در کرم‌ها، لوسیون‌ها و پمادهای موضعی، و به‌طور بسیار گسترده در فرآورده‌های آرایشی به کار می‌رود. به‌خوبی پخش می‌شود، چرب نیست و به‌آسانی به لایه سطحی پوست نفوذ می‌کند و به عنوان روان‌کننده و حامل مواد مؤثر چربی‌دوست مصرف می‌شود. همچنین به عنوان جزء سیستم‌های دارورسانی بر پایه لیپید و جایگزین روغن معدنی به کار رفته است.
7توصیف
مایع روغنی بی‌رنگ و شفاف، تقریباً بی‌بو و بی‌مزه. هیدروکربن شاخه‌دار اشباعی است که از هیدروژناسیون کامل اسکوالن به دست می‌آید.
8ویژگی‌های معمول
- چگالی
- حدود 0.81 g/cm³ در 20 °C
- نقطه انجماد
- حدود −38 °C
- ضریب شکست
- حدود 1.452 در 20 °C
- عدد یدی
- بسیار پایین (حداکثر حدود 4) که نشان‌دهنده اشباع تقریباً کامل است
- حلالیت
- عملاً نامحلول در آب؛ کمی محلول در اتانول؛ قابل امتزاج با اتر نفت، اتر، کلروفرم و روغن‌های ثابت
9پایداری و شرایط نگهداری
چون کاملاً اشباع است، برخلاف اسکوالن در برابر اکسیداسیون بسیار مقاوم است و تند (rancid) نمی‌شود. در ظرف کاملاً بسته، محافظت‌شده از نور و در جای خنک نگهداری شود.
10ناسازگاری‌ها
با اکسیدکننده‌های قوی ناسازگار است. ممکن است برخی پلاستیک‌ها و لاستیک‌ها را نرم یا متورم کند.
11روش تولید
از هیدروژناسیون کاتالیزوری اسکوالن تهیه می‌شود. اسکوالن به طور سنتی از روغن کبد کوسه به دست می‌آمد؛ امروزه ماده با منشأ گیاهی (مانند فرآورده‌های جانبی تصفیه روغن زیتون) و اسکوالان ساخته‌شده از فارنزن حاصل از نیشکر با تخمیر و سنتز شیمیایی به‌طور گسترده مصرف می‌شوند.
12ایمنی
اسکوالان در مصرف روی پوست عموماً غیرسمی، غیرمحرک و غیرحساسیت‌زا شناخته می‌شود و پتانسیل کومدوژنیک کمی دارد.
13احتیاط‌های کار با ماده
احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. روغن ریخته‌شده سطوح را لغزنده می‌کند؛ استفاده از محافظ چشم توصیه می‌شود.
14وضعیت رگولاتوری
در داروهای موضعی مجاز در اروپا و سایر کشورها و به‌طور گسترده در فرآورده‌های آرایشی مصرف می‌شود.
15مواد مرتبط
اسکوالن؛ روغن معدنی؛ روغن معدنی سبک؛ ایزوپروپیل میریستات.
16توضیحات
اسکوالان (اشباع و پایدار) را با اسکوالن (غیراشباع و مستعد اکسیداسیون) که برای مثال در امولسیون‌های ادجوان واکسن به کار می‌رود اشتباه نگیرید. در مواردی که الزامات گیاه‌خواری یا پایداری زیست‌محیطی مطرح است، منبع (حیوانی، گیاهی یا زیستی) باید مشخص شود.