Sulfobutylether beta-cyclodextrin

• USP–NFBetadex Sulfobutyl Ether Sodium

Captisol; Dexolve; SBECD; SBE-β-CD; sulfobutyl betadex sodium; betadex sulfobutyl ether sodium

β-Cyclodextrin sulfobutyl ether, sodium salt (average degree of substitution about 6.5) · [182410-00-0]

C42H70−nO35·(C4H8SO3Na)n, n ≈ 6.5 · ≈ 2160 (for n = 6.5)

عامل افزایش حلالیت (سالوبیلایزر)

محدوده غلظت متداول: — · اشکال دارویی: استریل (تزریقی/چشمی)

برای افزایش حلالیت و پایداری داروهای کم‌محلول در آب از راه تشکیل کمپلکس‌های درون‌گیر به کار می‌رود؛ عمدتاً در تزریقات وریدی و عضلانی و همچنین در فرآورده‌های خوراکی، چشمی و استنشاقی. تزریقات موجود در بازار مانند وریکونازول، زیپراسیدون، آمیودارون و رمدسیویر بر آن متکی‌اند؛ غلظت آن به دوز دارو و ثابت اتصال بستگی دارد و محلول‌های تزریقی بازسازی‌شده معمولاً حدود ⁦15–30⁩٪ وزنی/حجمی از آن دارند.

پودر آمورف سفید تا سفید مایل به کرم و تقریباً بی‌بو. مخلوطی از مولکول‌های بتاسیکلودکسترین است که تعداد متفاوتی گروه سدیم سولفوبوتیل اتر روی گروه‌های هیدروکسیل خود دارند؛ همین گروه‌ها مولکول را بسیار محلول در آب و آنیونی می‌کنند.

میانگین درجه جایگزینی

حدود ⁦6.2–6.9⁩ گروه سولفوبوتیل به ازای هر مولکول سیکلودکسترین

حلالیت

بسیار محلول در آب (بیش از ⁦50 g⁩ در ⁦100 mL⁩)؛ عملاً نامحلول در اتانول و بیشتر حلال‌های آلی

⁦pH⁩

حدود ⁦4–7⁩ (محلول آبی)

رطوبت‌گیری

رطوبت‌گیر؛ ماده آمورف

ماهیت یونی

پلی‌آنیونی؛ گروه‌های سولفونات در کل محدوده ⁦pH⁩ دارویی یونیزه باقی می‌مانند

ماده جامد پایدار ولی رطوبت‌گیر است و باید در ظرف کاملاً دربسته و دور از رطوبت نگهداری شود. محلول‌های آبی آن از نظر شیمیایی پایدارند و می‌توان آن‌ها را با اتوکلاو یا فیلتراسیون استریل کرد.

می‌تواند با نگه‌دارنده‌ها و سایر اجزای فرمول کمپلکس تشکیل دهد و غلظت مؤثر آن‌ها را کاهش دهد. به دلیل ماهیت پلی‌آنیونی ممکن است با داروها و مواد جانبی کاتیونی برهم‌کنش داشته باشد؛ جابه‌جایی رقابتی توسط مولکول‌های مهمان دیگر می‌تواند حلالیت‌سازی دارو را تغییر دهد.

از واکنش بتاسیکلودکسترین با ⁦1,4⁩-بوتان سولتون در محلول آبی قلیایی تولید می‌شود. محصول برای حذف واکنشگرهای باقی‌مانده و سیکلودکسترین جایگزین‌نشده، مثلاً با اولترافیلتراسیون و تیمار با کربن، خالص‌سازی و سپس به پودر خشک تبدیل می‌شود.

پس از مصرف تزریقی و خوراکی به‌خوبی تحمل می‌شود و برخلاف بتاسیکلودکسترین مادر، سمیت کلیوی ناچیزی دارد. به صورت تغییرنیافته از کلیه دفع می‌شود و بنابراین در بیماران دچار نارسایی کلیه تجمع می‌یابد؛ به همین دلیل در برچسب برخی فرآورده‌های وریدی در نارسایی کلیوی متوسط تا شدید احتیاط یا درمان جایگزین توصیه شده است. در حیوانات در دوزهای بالا واکوئله شدن سلول‌های توبول کلیوی دیده شده است.

احتیاط‌های معمول متناسب با مقدار ماده رعایت شود. از استنشاق گردوغبار خودداری شود؛ محافظ چشم و دستکش توصیه می‌شود.

در ⁦FDA Inactive Ingredient Database⁩ (تزریقات وریدی و عضلانی؛ فرآورده‌های خوراکی) و در داروهای تأییدشده در آمریکا، اروپا و سایر کشورها وجود دارد.

آلفادکس؛ بتادکس؛ گامادکس؛ هیدروکسی‌پروپیل بتادکس؛ متیل بتادکس.

درجه و الگوی جایگزینی بر تشکیل کمپلکس اثر دارد؛ بنابراین ماده با منشأ متفاوت لزوماً قابل جایگزینی نیست. برای انتخاب کمترین مقدار سیکلودکسترین از مطالعات فاز-حلالیت استفاده می‌شود؛ سیکلودکسترین اضافی اسمولالیته را بالا می‌برد و ممکن است نفوذ غشایی دارو را کم کند.